Brontoets

Acht vragen die samen bepalen of een bericht te controleren valt.

De toets

Hoe navolgbaar is dit bericht

Waarom navolgbaarheid

Of een bericht waar is, valt zelden vast te stellen door de lezer. Of het navolgbaar is, wel. Een bericht met een naam, een datum en een verwijzing naar de bron is te controleren; een bericht zonder die elementen blijft een bewering, ook wanneer die juist blijkt.

Wat deze toets niet doet

  • Uitmaken of een bericht klopt.
  • Een medium beoordelen op politieke kleur.
  • Een bron als onbetrouwbaar bestempelen op basis van de vorm.

Bij een doorgestuurd bericht

Berichten die via een berichtendienst rondgaan, hebben zelden een auteur of datum. Het eerste wat dan telt, is de vraag waar het oorspronkelijk stond. Zonder antwoord daarop is doorsturen het verspreiden van iets wat niemand kan nagaan.

Meer in media

Hoe een nieuwsbericht ontstaat

Welke stappen een bericht doorloopt van gebeurtenis tot publicatie, welke rol persbureaus en persberichten spelen en waar de keuzes liggen.

Beeld en video controleren

Hoe een foto of video op herkomst wordt gecontroleerd, welke signalen op manipulatie wijzen en waarom oud beeld het vaakst voorkomt.