Hoe energieprijzen tot stand komen
De prijs die een gezin betaalt, volgt de markt met maanden vertraging.
Van markt naar factuur
- Op de groothandelsmarkt wordt elektriciteit en gas verhandeld, per uur of per periode vooruit.
- Leveranciers kopen vooraf in, deels voor maanden of jaren later.
- Het contracttype bepaalt hoe snel een prijsdaling of stijging bij de klant aankomt.
- Nettarieven, heffingen en btw komen daar bovenop.
Waarom vertraging
| Contract | Reactie op de markt |
|---|---|
| Vast, een jaar | Geen, tot de vervaldag |
| Variabel per kwartaal | Met enkele maanden vertraging |
| Variabel per maand | Snel, met schommelingen |
| Dynamisch per uur | Direct, met groot verschil per moment |
Elektriciteit en gas hangen samen
Op momenten dat gascentrales de laatste benodigde stroom leveren, bepaalt de gasprijs de prijs van alle elektriciteit op dat uur. Daardoor beweegt de stroomprijs mee met gas, ook wanneer een groot deel uit wind, zon of kernenergie komt.
Wat een gezin kan doen
- Verbruik verschuiven naar uren met lagere prijzen, bij een dynamisch of dag- en nachttarief.
- Het voorschot realistisch zetten in plaats van te laag.
- Contracten vergelijken op de totale jaarkost, niet op de prijs per kilowattuur alleen.
Berichtgeving lezen
Een bericht over dalende energieprijzen gaat doorgaans over de groothandelsmarkt. Dat is niet hetzelfde als de factuur: die volgt later en bevat posten die niet met de markt dalen.