Automatische loonindexering
Belgie koppelt lonen aan de prijzen; het moment van aanpassing verschilt per sector.
Het beginsel
In Belgie worden lonen en uitkeringen aangepast aan de gezondheidsindex. Dat gebeurt automatisch, zonder onderhandeling per geval. De bedoeling is dat koopkracht de prijzen volgt.
Verschillende stelsels
| Stelsel | Werking |
|---|---|
| Spilindex | Aanpassing met een vast percentage zodra een drempel wordt overschreden; gebruikt bij overheid en uitkeringen |
| Vast moment | Een keer per jaar, op een afgesproken datum in de sector |
| Doorlopend | Maandelijks of per kwartaal mee met de index |
Daardoor krijgt de ene werknemer een aanpassing in januari en de andere pas maanden later, bij dezelfde prijsstijging.
Indexsprong
Bij een indexsprong wordt een aanpassing overgeslagen. Het loon volgt de index daarna weer, maar het gemiste percentage komt niet terug. Het effect werkt dus door in alle latere jaren.
Discussie
- Voor: koopkracht blijft op peil, zonder dat elke werknemer daarover moet onderhandelen.
- Tegen: loonkosten stijgen sneller dan bij handelspartners zonder automatische koppeling, wat de concurrentiepositie raakt.
- Nuance: de loonnorm beperkt de ruimte voor loonstijging bovenop de index, waardoor het geheel begrensd blijft.
Huur en contracten
Ook huurprijzen en sommige contracten volgen de gezondheidsindex, met een formule die van de begindatum vertrekt. Een verhoging buiten die formule om is niet toegestaan bij woninghuur.